“Tết xong rồi, sao đầu óc cứ ong ong, chân tay thì tê bì lạ thường thế nhỉ? Mấy hôm nay trời nồm, huyết áp cứ trồi sụt thất thường, lo quá!”
Nếu bạn hoặc bố mẹ đang có những nỗi lo này, thì hãy thở phào nhẹ nhõm đi: Bạn không hề đơn độc.
Thống kê y khoa cho thấy, tháng Giêng (tháng sau Tết) là thời điểm tỷ lệ nhập viện vì tai biến mạch máu não tăng vọt từ 15-30%. Tại sao vậy? Vì cơ thể chúng ta vừa trải qua một “cú sốc” lớn về sinh hoạt: Ăn mặn hơn, ngủ ít hơn, uống nhiều cồn hơn và thời tiết thì thay đổi chóng mặt (đặc biệt là cái rét nàng Bân và nồm ẩm ở miền Bắc).
Với người bình thường, cơ thể có thể tự điều chỉnh sau vài ngày. Nhưng với người có “án treo” tai biến (người cao huyết áp, mỡ máu, tiểu đường, hoặc từng bị cơn thiếu máu não thoáng qua – TIA), sự thay đổi này giống như việc đi trên dây – chỉ cần sơ sẩy một chút là ngã.
Vậy làm sao để “hạ cánh an toàn”? Làm sao để xóa tan nỗi lo nơm nớp sợ hãi mỗi khi thấy chóng mặt? Hãy cùng ngồi lại, uống một ngụm nước ấm và bỏ túi ngay Kế hoạch hành động 6 bước để bảo vệ não bộ, giúp bạn an tâm tuyệt đối trong những ngày đầu năm 2026 này nhé!
Giải mã nỗi lo: Tại sao đầu năm lại là “thời điểm vàng” của tai biến?
Hiểu địch thì mới thắng địch được. Bạn cần biết tại sao cơ thể mình lại nhạy cảm lúc này.
“Cú lừa” của Thời tiết (Nồm & Rét)
Hôm nay 12/2/2026, miền Bắc đang nồm ẩm 90%.
- Độ ẩm cao: Làm giảm khả năng bài tiết mồ hôi, khiến cơ thể tích nước, gây bí bách, khó thở và tăng gánh nặng cho tim.
- Áp suất thấp: Làm giảm lượng oxy trong không khí. Não bộ vốn nhạy cảm với oxy sẽ phản ứng ngay bằng cơn đau đầu, chóng mặt.
- Lạnh về đêm: Mạch máu co lại đột ngột để giữ nhiệt => Huyết áp tăng vọt (Hypertensive Crisis).
Hậu quả của “Mâm cỗ Tết”
Dù bạn có kiêng khem, nhưng chắc chắn lượng Muối (Natri) từ dưa hành, giò chả và lượng Mỡ từ bánh chưng nạp vào trong 10 ngày qua vẫn cao hơn bình thường.
- Muối giữ nước => Tăng huyết áp.
- Mỡ làm máu đặc (tăng độ nhớt) => Dễ hình thành cục máu đông.
Tâm lý “Xả hơi” thuốc men
Rất nhiều người có thói quen nguy hiểm: “Tết nhất uống thuốc sợ dông, sợ xui”. Việc ngưng thuốc huyết áp/tiểu đường 3-5 ngày Tết là nguyên nhân hàng đầu khiến bệnh bùng phát dữ dội ngay sau đó (Rebound Effect).
Bước 1: “Thiết quân luật” với Huyết áp (Ngay lập tức!)
Nếu bạn hỏi tôi điều gì quan trọng nhất để phòng tai biến, câu trả lời duy nhất là: KIỂM SOÁT HUYẾT ÁP. Huyết áp cao là thủ phạm của 80% ca đột quỵ.
Hành động ngay:
- Mua/Kiểm tra máy đo huyết áp: Đừng tin vào cảm giác “tôi thấy khỏe”. Hãy tin vào con số.
- Đo 2 lần/ngày: Sáng (khi mới ngủ dậy) và Chiều tối. Ghi chép lại vào sổ tay hoặc app điện thoại.
- Mục tiêu: Giữ huyết áp dưới 130/80 mmHg. Nếu chỉ số vượt quá 140/90 liên tục trong 3 ngày, hãy gọi bác sĩ ngay.
“Bùa hộ mệnh”:
Không bao giờ được quên uống thuốc. Hãy cài báo thức trên điện thoại. Nếu lỡ quên trong Tết, hãy uống lại ngay lập tức và duy trì đều đặn. Thuốc huyết áp là “lá chắn” bảo vệ mạch máu không bị vỡ.
Bước 2: Cuộc cách mạng “Dọn rác” lòng mạch (Detox Diet)
Mạch máu của bạn đang bị “rác” (mỡ, đường, muối) lấp đầy sau Tết. Hãy dọn dẹp nó ngay.
Ăn nhạt để “xả” Muối
Thận cần thải bớt Natri ra ngoài để hạ huyết áp.
- Tuyệt đối tránh: Dưa muối, cà muối, mì tôm, đồ hộp, các loại mắm mặn trong 2 tuần tới.
- Ăn nhiều Kali: Chuối, khoai tây, nước dừa, rau bina. Kali giúp đẩy Natri ra khỏi cơ thể cực nhanh.
Uống nước để làm loãng máu
Máu đặc là điều kiện lý tưởng cho cục máu đông.
- Công thức: Uống đủ 2-2.5 lít nước ấm/ngày.
- Thời điểm vàng: 1 ly nước ấm ngay khi ngủ dậy (để bù nước sau đêm dài) và 1 ly trước khi đi ngủ (để phòng tai biến lúc gần sáng).
Bổ sung “Chất tẩy rửa” tự nhiên
- Nattokinase (Đậu tương lên men): Enzyme này nổi tiếng với khả năng làm tan sợi Fibrin (cốt lõi của cục máu đông).
- Tỏi đen/Tỏi tươi: Giúp giảm cholesterol và làm sạch thành mạch.
- Omega-3 (Cá hồi): Giúp giảm độ nhớt của máu.
Bước 3: Đối phó với thời tiết “đỏng đảnh”
Đừng để ông trời quyết định sức khỏe của bạn. Hãy chủ động thích nghi.
Với trời Nồm ẩm (Miền Bắc):
- Giữ nhà khô ráo: Đóng kín cửa, bật điều hòa chế độ Dry (Hút ẩm) hoặc dùng máy hút ẩm. Không khí khô ráo giúp phổi dễ thở, tim đỡ mệt.
- Tránh ra ngoài sáng sớm: Sương mù và độ ẩm cao buổi sáng rất độc cho người tai biến. Hãy đợi tan sương hẵng đi tập thể dục.
Với trời Lạnh (Rét nàng Bân):
- Giữ ấm “tử huyệt”: Vùng đầu, cổ và bàn chân là nơi thoát nhiệt nhanh nhất. Luôn quàng khăn mỏng và đi tất khi ngủ.
- Không tắm đêm: Tắm sau 22h là “cửa tử”. Nước lạnh làm co mạch đột ngột, gây tai biến ngay trong nhà tắm. Hãy tắm sớm khi còn ánh mặt trời và tắm nước ấm.
Bước 4: Lắng nghe những “cảnh báo giả” (TIA)
Cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) là “trailer” của bộ phim kinh dị mang tên Tai biến. Nó diễn ra rất nhanh (5-10 phút) rồi hết, nên bạn hay chủ quan.
Hãy cảnh giác cao độ nếu thấy:
- Tự nhiên rơi đũa, tê yếu một bên tay trong chốc lát.
- Đang nói chuyện tự nhiên líu lưỡi, không diễn đạt được ý.
- Một bên mắt tối sầm lại như có rèm che rồi sáng lại.
- Chóng mặt dữ dội, nhà cửa quay cuồng.
👉 Làm gì? Dù triệu chứng đã hết, hãy ĐI KHÁM NGAY. Bác sĩ có thể cho bạn dùng thuốc chống đông hoặc kiểm soát mảng xơ vữa để ngăn cơn tai biến thật sự ập đến (thường xảy ra trong vòng 48h – 3 tháng sau cơn TIA).
Bước 5: Giải tỏa “Stress hậu nghỉ lễ”
Quay lại làm việc, áp lực công việc, deadline đầu năm dồn dập… Stress làm tăng hormone Cortisol, khiến tim đập nhanh và mạch máu co thắt.
Bí quyết “Tâm an – Mạch khỏe”:
- Ngủ đủ giấc: Thiếu ngủ làm tăng huyết áp vào ngày hôm sau. Hãy ngủ trước 23h.
- Thiền/Hít thở sâu: Dành 10 phút mỗi tối để hít sâu – thở chậm. Động tác này kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm, giúp mạch máu thư giãn.
- Đừng tham công tiếc việc: Hãy bắt nhịp từ từ. Đừng lao vào làm việc 12 tiếng/ngày ngay tuần đầu tiên. Sức khỏe quan trọng hơn KPI.
Bước 6: Tầm soát sức khỏe – “Tấm vé bảo hiểm” trọn vẹn
Nếu bạn vẫn còn lo lắng “không biết mạch máu mình có sao không”, cách tốt nhất là đi kiểm tra.
Gói khám cần thiết sau Tết:
- Xét nghiệm Mỡ máu (Bộ 4 chỉ số): Xem Cholesterol và Triglyceride có tăng vọt sau Tết không.
- Đường huyết (HbA1c): Xem bánh chưng có làm đường huyết mất kiểm soát không.
- Siêu âm động mạch cảnh: Xem có mảng xơ vữa nào ở cổ đang “rình rập” bắn lên não không.
- Chụp MRI não (nếu có điều kiện): Để tầm soát các điểm tắc/phình mạch máu nhỏ.
Khi cầm kết quả trên tay và bác sĩ bảo “Ổn”, bạn sẽ có được sự an tâm tuyệt đối (Peace of Mind) mà không liều thuốc bổ nào mang lại được.
Tai biến mạch máu não giống như một cơn bão: Nó có thể ập đến bất ngờ, nhưng nếu ngôi nhà (cơ thể) của bạn được gia cố vững chắc từ trước, thiệt hại sẽ được giảm thiểu tối đa.
Với người có nguy cơ cao, sự cẩn trọng không bao giờ là thừa. “An tâm” không đến từ việc lờ đi bệnh tật, mà đến từ sự Hiểu biết và Hành động chủ động.
Chúc bạn luôn vững vàng, mạch máu thông suốt và một năm mới vạn sự hanh thông!
