“Hết Tết rồi!” – Câu thần chú này vang lên cũng là lúc chúng ta phải quay lại guồng quay công việc. Nhưng lạ thay, dù đã ngủ bù cả ngày, ăn uống tẩm bổ, tại sao bạn vẫn thấy người “như đi mượn”?
Bạn ngồi vào bàn làm việc mà đầu óc cứ lơ lửng trên mây, chân tay thì lạnh toát dù trời đã hửng nắng, hay những cơn tê bì khó chịu cứ bám riết lấy bạn mỗi khi ngồi lâu? Đừng vội đổ lỗi cho “Hội chứng hậu nghỉ lễ” hay tâm lý lười biếng. Rất có thể, hệ thống “giao thông” quan trọng nhất trong cơ thể bạn – Hệ tuần hoàn máu – đang bị tắc nghẽn sau chuỗi ngày ăn chơi thả ga vừa qua.
Tại sao một kỳ nghỉ vui vẻ lại khiến dòng máu trở nên “lười biếng”? Và làm thế nào để nhận biết cơ thể đang phát tín hiệu SOS? Hãy cùng ngồi lại, pha một tách trà nóng và check ngay danh sách dưới đây để kịp thời “thông đường thoáng lối” cho sức khỏe năm mới nhé!
Tại sao tuần hoàn máu lại “đình công” ngay sau Tết?
Trước khi đi vào các dấu hiệu, hãy cùng minh oan cho cơ thể một chút. Không phải tự nhiên mà nó lại uể oải đâu. Tuần hoàn máu kém sau Tết là hệ quả của một “cơn bão hoàn hảo” kết hợp từ 3 yếu tố mà hầu như ai cũng mắc phải:
Chế độ ăn “Mặn – Ngọt – Béo” quá tải
Mâm cỗ Tết là kẻ thù số 1 của mạch máu.
- Muối (Natri): Dưa hành, củ kiệu, giò chả chứa lượng muối khổng lồ. Muối hút nước vào lòng mạch, làm tăng huyết áp và khiến thành mạch cứng lại, cản trở dòng chảy.
- Đường & Mỡ: Bánh chưng, mứt tết, thịt đông làm tăng độ nhớt của máu (máu đặc hơn), khiến tim phải làm việc vất vả hơn gấp nhiều lần để bơm máu đi khắp cơ thể.
Sự “ngủ đông” của cơ bắp
Tết là dịp để… nằm. Chúng ta có xu hướng ngồi lì trên chiếu bài, sofa xem phim hoặc ngủ nướng đến trưa. Khi cơ bắp ít vận động, “máy bơm phụ” ở bắp chân không hoạt động, máu tĩnh mạch khó hồi lưu về tim, gây ứ trệ tuần hoàn.
Stress nhiệt và “Jetlag xã hội”
Thời tiết lạnh giá dịp Tết khiến mạch máu co lại (vasoconstriction) để giữ nhiệt. Cộng thêm việc thức khuya dậy muộn làm đảo lộn đồng hồ sinh học (Social Jetlag), khiến hệ thần kinh thực vật bị rối loạn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng co giãn của mạch máu.
Check ngay 7 dấu hiệu “tố cáo” máu huyết đang lưu thông kém
Tuần hoàn máu kém không ập đến ồn ào như cơn đau bụng, nó đến âm thầm nhưng dai dẳng. Nếu bạn có trên 3 dấu hiệu dưới đây, hãy nghiêm túc xem lại sức khỏe của mình ngay lập tức:
Dấu hiệu 1: Tê bì chân tay (Cảm giác kiến bò)
Đây là tín hiệu phổ biến nhất nhưng hay bị bỏ qua nhất.
Bạn có hay thấy tê rần ở đầu ngón tay khi cầm điện thoại lâu? Hay cảm giác như hàng ngàn con kiến đang bò ở bàn chân khi ngồi khoanh chân ăn cơm?
- Lý giải: Khi lưu lượng máu đến các chi bị giảm, các dây thần kinh cảm giác không nhận đủ oxy và dinh dưỡng, dẫn đến hiện tượng tê bì (Paresthesia).
Dấu hiệu 2: Tay chân lạnh toát dù đã ủ ấm
Bạn mặc áo len, đi tất dày nhưng bàn tay, bàn chân vẫn lạnh như cục đá?
- Lý giải: Máu mang nhiệt độ đi khắp cơ thể. Khi tuần hoàn kém, cơ thể sẽ ưu tiên dồn máu về bảo vệ các cơ quan nội tạng quan trọng (tim, phổi, não), bỏ mặc vùng ngoại vi là tay và chân. Đây là dấu hiệu điển hình cho thấy “máy bơm” của bạn đang hoạt động không hiệu quả.
Dấu hiệu 3: “Sương mù não” (Brain Fog) – Nhớ trước quên sau
Đầu năm đi làm nhưng sếp nói trước, bạn quên sau; đọc tài liệu mãi không vào đầu; hay cảm giác lơ đờ, thiếu tập trung?
- Lý giải: Não bộ tiêu thụ tới 20% lượng oxy của toàn cơ thể. Khi máu lên não kém (thiểu năng tuần hoàn não), các nơ-ron thần kinh sẽ hoạt động cầm chừng, gây ra tình trạng chóng mặt, hoa mắt và suy giảm trí nhớ ngắn hạn. Đừng đổ lỗi cho “bánh chưng ám”, đó là do não đang đói oxy đấy!
Dấu hiệu 4: Mệt mỏi triền miên dù ngủ đủ
Bạn ngủ 8-10 tiếng mỗi ngày trong dịp Tết nhưng sáng dậy vẫn thấy người nặng nề, uể oải như vừa chạy marathon?
- Lý giải: Khi tuần hoàn kém, tim phải đập nhanh hơn và làm việc vất vả hơn để đẩy máu đi. Quá trình vận chuyển oxy và dưỡng chất đến cơ bắp cũng chậm lại, khiến cơ thể luôn trong trạng thái “thiếu năng lượng” (Low Battery) dù bạn không làm gì nặng nhọc.
Dấu hiệu 5: Phù nề (Sưng) bàn chân, mắt cá chân
Sau mấy ngày Tết đi chúc Tết hoặc ngồi xe đường dài về quê, bạn thấy giày chật hơn, ấn vào mu bàn chân thấy lõm xuống lâu đàn hồi?
- Lý giải: Đây là hiện tượng giữ nước (Edema) do máu tĩnh mạch không thể quay trở về tim kịp thời, ứ đọng lại ở vùng thấp nhất cơ thể do trọng lực. Thận hoạt động kém do thiếu máu nuôi dưỡng cũng góp phần gây ra tình trạng này.
Dấu hiệu 6: Rối loạn tiêu hóa (Đầy hơi, táo bón)
Ít ai ngờ hệ tiêu hóa cũng liên quan đến tuần hoàn máu.
- Lý giải: Quá trình tiêu hóa cần một lượng máu rất lớn để co bóp dạ dày và ruột. Khi tuần hoàn kém (cộng thêm việc ăn ít chất xơ ngày Tết), nhu động ruột sẽ chậm lại, gây ra táo bón, đầy bụng khó tiêu.
Dấu hiệu 7: Da dẻ xanh xao, nhợt nhạt
Hãy nhìn vào gương. Nếu thấy da mặt tái nhợt, môi không hồng hào, hoặc ấn vào da thấy lâu hồng trở lại.
- Lý giải: Đây là dấu hiệu các mô dưới da không nhận đủ lượng máu giàu oxy. Thậm chí, một số người còn bị rụng tóc hoặc móng tay giòn, dễ gãy do thiếu dưỡng chất nuôi dưỡng từ máu.
Chiến lược “Thông đường thoáng lối”: 4 Bước Reset hệ tuần hoàn tại nhà
Nếu bạn thấy mình trong các dấu hiệu trên, đừng quá lo lắng. Cơ thể chúng ta có khả năng phục hồi rất tốt nếu được kích hoạt đúng cách. Dưới đây là lộ trình 4 bước đơn giản bạn có thể áp dụng ngay hôm nay:
Bước 1: Uống nước “thông minh”
Máu của bạn đang bị “đặc” lại do đường và muối. Nước lọc chính là dung môi rẻ tiền nhất để làm loãng dòng máu.
- Hành động: Uống ngay 1 cốc nước ấm vào buổi sáng khi thức dậy. Thêm vài lát chanh (Vitamin C) hoặc gừng (tính nóng) để giúp giãn mạch và tăng cường lưu thông.
- Mẹo: Đừng đợi khát mới uống. Hãy uống rải rác trong ngày, đủ 2-2.5 lít.
Bước 2: Ăn để “quét sạch” lòng mạch
Tạm biệt bánh chưng, giò chả. Hãy nạp ngay những “siêu thực phẩm” giúp dọn dẹp mạch máu:
- Thực phẩm giàu Nitrat & Vitamin K: Rau cải bó xôi, súp lơ xanh, rau muống… giúp sản sinh Nitric Oxide làm giãn mạch tự nhiên.
- Gia vị nóng: Gừng, tỏi, nghệ, hành tây. Đây là những “kháng sinh tự nhiên” giúp chống đông máu, hạ huyết áp và làm ấm cơ thể cực tốt trong mùa lạnh.
- Omega-3: Cá hồi, hạt chia, quả óc chó giúp giảm độ nhớt của máu và chống viêm thành mạch.
- Trái cây có múi: Cam, quýt, bưởi chứa nhiều Vitamin C và chất chống oxy hóa, giúp thành mạch bền vững hơn.
Bước 3: Kích hoạt “máy bơm phụ” bằng vận động
Đừng ngồi lì một chỗ nữa!
- Bài tập nhón gót: Khi ngồi làm việc hoặc nấu ăn, hãy liên tục nhón gót chân lên xuống. Động tác này kích hoạt cơ bắp chân, bơm máu tĩnh mạch ngược trở về tim.
- Đi bộ nhanh hoặc Yoga: 30 phút mỗi ngày là đủ để tim đập nhanh hơn, đẩy máu đi đến tận các ngóc ngách xa nhất của cơ thể.
Bước 4: Giảm tải áp lực cho mạch máu (Stress Management)
Stress làm co mạch máu. Hãy học cách hít thở sâu, nghe nhạc thư giãn hoặc ngâm chân nước ấm trước khi ngủ. Việc ngâm chân không chỉ giúp ngủ ngon mà còn làm giãn nở mạch máu ở chân, giúp máu lưu thông tốt hơn.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Thông thường, tuần hoàn máu kém sau Tết có thể tự cải thiện sau 1-2 tuần điều chỉnh lối sống. Tuy nhiên, hãy đi khám ngay nếu bạn gặp các triệu chứng nguy hiểm sau (đặc biệt là người có bệnh nền tiểu đường, cao huyết áp):
- Tê bì, mất cảm giác hoàn toàn ở một bên tay/chân.
- Đau ngực, khó thở khi gắng sức nhẹ.
- Vết thương ở chân tay lâu lành.
- Chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng đột ngột.
Cơ thể chúng ta giống như một cỗ máy, và hệ tuần hoàn chính là hệ thống ống dẫn nhiên liệu. Sau một kỳ nghỉ dài “chạy sai công suất”, việc bảo dưỡng lại hệ thống này là điều bắt buộc.
Đừng lờ đi những cái tê tay, những cơn lạnh chân hay sự mệt mỏi vô cớ. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhất: Một bữa ăn nhiều rau xanh, một cốc nước ấm buổi sáng và 30 phút vận động mỗi ngày. Chỉ cần dòng máu được khơi thông, bạn sẽ thấy năng lượng và sự hứng khởi quay trở lại ngay lập tức.
Chúc bạn một năm mới Huyết mạch lưu thông – Sức khỏe hanh thông – Vạn sự thành công!
