Dấu Hiệu Cảnh Báo Sớm Cơn Tai Biến Mạch Máu Não: Nhận Biết Nhanh – Cứu Sống Kịp Thời

Hôm nay, hãy dành ra 5 phút nghiêm túc để học thuộc lòng Dấu hiệu cảnh báo sớm cơn tai biến mạch máu não bạn không nên lơ là. Đừng đọc cho vui. Hãy đọc để sinh tồn. Vì trong cuộc chiến với đột quỵ, Thời gian chính là Não (Time is Brain).

Ngoài trời, những đợt gió mùa đông bắc vẫn đang thổi mạnh, cái lạnh buốt giá đặc trưng của tháng Chạp (tháng 12 âm lịch) đang bao trùm.

Đây là thời điểm mà chúng ta thường nghe thấy tiếng còi xe cấp cứu nhiều hơn bình thường.

Bạn có biết, tai biến mạch máu não (đột quỵ) không bao giờ “hẹn giờ” trước. Nó có thể ập đến khi bạn đang ngồi họp, đang ăn cơm, hay thậm chí đang ngủ.

Tuy nhiên, trước khi cơn bão lớn ập đến, cơ thể thường phát ra những tín hiệu cầu cứu yếu ớt – hay còn gọi là những “cơn đột quỵ nhỏ” (Mini-stroke).

Dấu hiệu cảnh báo sớm cơn tai biến mạch máu não

Đáng tiếc là, vì chủ quan, vì thiếu kiến thức, hay vì nhầm lẫn với trúng gió/mệt mỏi thông thường, 80% mọi người đã bỏ lỡ “thời điểm vàng” để cứu sống chính mình hoặc người thân.

Cơn Thiếu Máu Não Thoáng Qua (TIA) – Lời Cảnh Báo Của Tử Thần

Trước khi cơn đột quỵ thật sự xảy ra, nhiều người trải qua một hiện tượng gọi là TIA (Transient Ischemic Attack) – hay còn gọi là “đột quỵ nhỏ”.

- Nó là gì? Là khi cục máu đông tạm thời làm tắc nghẽn mạch máu não, nhưng sau đó tự tan ra hoặc bị dòng máu đẩy đi.
- Đặc điểm: Các triệu chứng giống hệt đột quỵ (tê tay, nói đớ…) nhưng chỉ kéo dài vài phút đến dưới 1 giờ rồi biến mất hoàn toàn. Người bệnh trở lại bình thường như chưa có chuyện gì xảy ra.
- Sự nguy hiểm: Vì nó tự hết nên mọi người thường tặc lưỡi: “Chắc do tụt huyết áp thôi”. SAI LẦM!
  - Thống kê cho thấy: Khoảng 40% người bị TIA sẽ bị đột quỵ thật sự trong vòng 48 giờ đến 3 tháng sau đó.
  - Lời khuyên: Nếu bạn hoặc người thân gặp tình trạng này, hãy đến bệnh viện NGAY LẬP TỨC, dù triệu chứng đã hết. Đó là cơ hội cuối cùng để ngăn chặn thảm họa.

Quy Tắc B.E.F.A.S.T – Bản Đồ Sinh Tồn

Trước đây chúng ta dùng quy tắc F.A.S.T, nhưng hiện nay y học thế giới đã cập nhật thành B.E.F.A.S.T để không bỏ sót các dấu hiệu về thăng bằng và thị lực. Hãy ghi nhớ 6 chữ cái này:

B – Balance (Thăng bằng)

- Dấu hiệu: Đột ngột mất thăng bằng, chóng mặt, đi loạng choạng như người say rượu, hoặc cảm thấy nhà cửa đảo lộn.
- Phân biệt: Khác với chóng mặt do tiền đình (thường kèm buồn nôn dữ dội và xoay tròn), chóng mặt do đột quỵ thường đi kèm cảm giác mất kiểm soát tay chân.

E – Eyes (Mắt)

- Dấu hiệu: Đột nhiên mờ mắt, nhìn đôi (một vật thành hai), hoặc mất thị lực một bên mắt (màn đêm buông xuống một bên).

F – Face (Khuôn mặt)

- Dấu hiệu: Mặt bị méo, xệ một bên. Nhân trung bị lệch.
- Cách kiểm tra: Yêu cầu người đó cười hoặc nhe răng. Nếu nụ cười bị méo, một bên cơ mặt không cử động -> Dấu hiệu rõ ràng nhất.

A – Arms (Cánh tay)

- Dấu hiệu: Yếu hoặc liệt một bên tay/chân. Cầm đũa bị rơi, không nhấc nổi tay lên.
- Cách kiểm tra: Yêu cầu người đó giơ hai tay lên cao cùng lúc. Nếu một bên tay rơi xuống tự do hoặc không giơ lên được -> Nguy cơ cao.

S – Speech (Lời nói)

- Dấu hiệu: Nói ngọng, nói đớ, nói lắp bắp hoặc không nói được, không hiểu người khác nói gì.
- Cách kiểm tra: Yêu cầu người đó nói một câu đơn giản (Ví dụ: “Hôm nay trời đẹp”). Nếu họ nói líu nhíu không rõ lời -> Gọi cấp cứu ngay.

T – Time (Thời gian)

- Hành động: Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào trên, hãy gọi 115 ngay lập tức. Ghi nhớ thời điểm bắt đầu có triệu chứng để báo cho bác sĩ (Điều này quyết định việc có dùng được thuốc tiêu sợi huyết hay không).

Những Dấu Hiệu “Lạ” Khác Bạn Không Nên Bỏ Qua

Ngoài B.E.F.A.S.T, đột quỵ đôi khi xuất hiện dưới những vỏ bọc rất tinh vi, đặc biệt là ở phụ nữ hoặc người già:

1. Đau đầu dữ dội (Thunderclap Headache): Cơn đau đầu ập đến đột ngột và dữ dội nhất trong đời bạn, không có nguyên nhân rõ ràng. Nó có thể là dấu hiệu của xuất huyết não.
2. Tê bì dị cảm: Cảm giác kiến bò, kim châm ở nửa người.
3. Nấc cụt liên tục: Nghe lạ đúng không? Nhưng nếu nấc cụt đi kèm đau ngực hoặc tê mặt, đó có thể là do tổn thương vùng thân não.
4. Khó nuốt: Đột nhiên uống nước bị sặc, ăn cơm bị nghẹn.

Tại Sao Ngày 6/1 (Mùa Đông) Lại Nguy Hiểm?

Hôm nay thời tiết rất lạnh. Cái lạnh làm mạch máu co lại (tăng huyết áp).

Hơn nữa, sau kỳ nghỉ Tết Dương lịch, chế độ ăn uống nhiều muối, nhiều mỡ và rượu bia đã làm độ nhớt của máu tăng cao.

- Mạch máu hẹp lại (do lạnh).
- Máu thì đặc quánh (do ăn uống).

=> Đây là công thức hoàn hảo để hình thành Cục máu đông.

Phải Làm Gì Khi Phát Hiện Dấu Hiệu? (Do & Don’t)

NHỮNG ĐIỀU CẤM KỴ (Tuyệt đối không làm):

- KHÔNG cạo gió, chích máu đầu ngón tay: Điều này vô dụng và làm mất thời gian vàng, thậm chí gây nhiễm trùng hoặc tăng huyết áp do đau.
- KHÔNG cho ăn uống: Người bệnh có thể đang bị rối loạn nuốt, cho uống nước hay uống thuốc hạ áp lúc này có thể gây sặc vào phổi -> Viêm phổi hoặc tắc đường thở -> Tử vong nhanh hơn cả đột quỵ.
- KHÔNG để người bệnh nằm gối thấp: Hãy kê cao đầu khoảng 30 độ để giảm áp lực nội sọ (trừ khi họ bị nôn).

NHỮNG ĐIỀU CẦN LÀM:

1. Đỡ người bệnh nằm xuống chỗ thoáng, kê cao đầu.
2. Nới lỏng quần áo.
3. Nếu nôn, hãy nghiêng đầu sang một bên để tránh sặc.
4. Gọi 115 ngay lập tức.
5. Theo dõi nhịp thở và sự tỉnh táo trong khi chờ xe.

Giải Pháp Phòng Ngừa Chủ Động (Đừng Đợi Có Bệnh Mới Chữa)

Tai biến mạch máu não là kết quả của một quá trình tích tụ lâu dài (xơ vữa động mạch, cục máu đông). Vì vậy, cách tốt nhất để đối phó với nó là Dọn dẹp mạch máu mỗi ngày.

Thay đổi lối sống

- Giữ ấm cơ thể (đặc biệt vùng đầu cổ) khi ra ngoài sáng sớm.
- Uống nước ấm ngay khi thức dậy.
- Kiểm soát huyết áp (đo hàng ngày).

Sử dụng “Vũ khí” từ Nhật Bản

Người Nhật Bản rất sợ đột quỵ (vì mùa đông xứ họ cực lạnh), nhưng họ lại có tỷ lệ tử vong thấp nhờ thói quen ăn Nattokinase (từ đậu tương lên men).

- Cơ chế: Nattokinase là enzyme duy nhất có khả năng phân hủy trực tiếp sợi Fibrin (lưới giữ cục máu đông). Nó hoạt động như một “công nhân vệ sinh”, đi dọc theo mạch máu để tìm và phá tan các cục máu đông li ti mới hình thành.
- Ứng dụng: Với người Việt Nam, việc sử dụng viên uống Genki Fami (chứa Nattokinase chuẩn Nhật) là giải pháp tiện lợi và hiệu quả nhất.
  - Tại sao cần thiết lúc này? Sau dịp lễ tết ăn uống nhiều đạm, mỡ máu tăng cao, máu rất nhớt. Uống Genki Fami mỗi tối giúp làm loãng dòng máu, ngăn chặn sự hình thành cục máu đông vào lúc rạng sáng (thời điểm dễ bị đột quỵ nhất).
  - Đây không chỉ là thực phẩm chức năng, nó là “bảo hiểm sinh mạng” cho hệ tim mạch của bạn và bố mẹ trong những ngày giá rét này.