Mùa đông đến mang theo không khí se lạnh, thời tiết hanh khô và sự thay đổi lớn trong môi trường sống cũng như sinh hoạt hàng ngày. Đây là thời điểm nhiều người dễ bị suy giảm sức khỏe do thời tiết lạnh, thiếu ánh nắng mặt trời, ít vận động, ăn uống mất cân đối và hệ miễn dịch yếu đi rõ rệt.
Vậy làm thế nào để duy trì sức khỏe thể chất và tinh thần ổn định xuyên suốt mùa đông? Hãy cùng tìm hiểu 7 nguyên tắc sống khỏe mùa đông mà bạn nhất định không nên bỏ qua. Đừng đợi đến khi cảm lạnh, khô da hay mệt mỏi mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe. Sống khỏe là hành trình chủ động – bắt đầu từ những điều tưởng chừng rất nhỏ.
Giữ ấm đúng cách – nguyên tắc đầu tiên để phòng bệnh mùa đông
Giữ ấm cơ thể là điều kiện tiên quyết để bảo vệ sức khỏe vào mùa đông, đặc biệt là đối với người già, trẻ nhỏ và người có bệnh nền mãn tính. Cơ thể bị nhiễm lạnh sẽ làm giảm tuần hoàn máu, suy giảm miễn dịch, từ đó tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp, tim mạch, cảm cúm…
Những vùng cần giữ ấm đặc biệt:
-
- Cổ, ngực, gan bàn chân, tai và đầu.
- Đeo khăn choàng, đội mũ len, mang tất và mặc nhiều lớp mỏng giúp giữ nhiệt hiệu quả hơn một lớp dày.
Lưu ý:
-
- Không mặc quần áo ẩm khi trời lạnh.
- Tránh ủ ấm quá mức khiến cơ thể toát mồ hôi, tạo điều kiện cho nhiễm lạnh ngược lại.
Bổ sung dinh dưỡng cân đối, lành mạnh
Dinh dưỡng hợp lý là nền tảng giúp bạn tăng cường sức đề kháng và phòng tránh bệnh tật mùa lạnh. Một chế độ ăn đủ chất, đúng thời điểm và phù hợp với thể trạng giúp cơ thể chống chọi tốt với thay đổi của thời tiết.
Những nguyên tắc dinh dưỡng cần nhớ:
-
- Ăn đủ 4 nhóm chất: tinh bột, đạm, chất béo lành mạnh và vitamin – khoáng chất.
- Tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C như cam, bưởi, ổi, cà rốt, bí đỏ để tăng cường miễn dịch.
- Bổ sung thực phẩm làm ấm cơ thể như gừng, tỏi, nghệ, hành, quế…
- Hạn chế đồ chiên rán, thức ăn nhiều đường và nước ngọt có gas.
Thực phẩm nên có trong thực đơn mùa đông:
-
- Súp, cháo, canh nóng
- Cá hồi, trứng, các loại hạt
- Ngũ cốc nguyên hạt
- Trái cây tươi theo mùa
Uống đủ nước – dù trời lạnh bạn vẫn cần
Rất nhiều người giảm uống nước trong mùa đông vì không cảm thấy khát. Tuy nhiên, cơ thể vẫn mất nước qua hơi thở và mồ hôi vô hình mỗi ngày. Thiếu nước sẽ dẫn đến khô da, táo bón, mệt mỏi và suy giảm miễn dịch.
Gợi ý cách uống nước đúng mùa lạnh:
-
- Uống 1.5 – 2 lít nước/ngày (tuỳ theo cân nặng và mức độ hoạt động).
- Ưu tiên nước ấm, có thể thêm lát chanh, mật ong hoặc gừng để tăng hiệu quả.
- Bổ sung nước qua canh, súp, nước ép trái cây không đường.
Tránh uống nước đá hoặc nước quá lạnh vì có thể làm co thắt mạch máu, gây viêm họng hoặc rối loạn tiêu hóa.
Vận động đều đặn – chìa khóa duy trì thể lực và tinh thần
Thời tiết lạnh dễ khiến bạn lười vận động, nhưng thiếu hoạt động thể chất làm giảm trao đổi chất, tăng nguy cơ mắc bệnh và gây tâm trạng trì trệ. Vận động không chỉ giúp giữ ấm cơ thể mà còn tăng tiết endorphin – hormone hạnh phúc, rất cần thiết trong mùa đông dễ trầm cảm.
Các hình thức vận động phù hợp mùa đông:
-
- Tập yoga, đi bộ nhanh, đạp xe, nhảy dây
- Tập thể dục trong nhà, tại phòng gym hoặc các bài tập không cần dụng cụ
- Vận động nhẹ vào buổi sáng để kích hoạt cơ thể và giữ ấm cả ngày
Chỉ cần 15–30 phút/ngày cũng đủ mang lại hiệu quả tích cực. Hãy duy trì lịch tập đều đặn để hỗ trợ sống khỏe mùa đông đúng nghĩa.
Ngủ đủ và đúng giờ – xây dựng miễn dịch từ giấc ngủ
Mùa đông thường khiến bạn muốn ngủ nhiều hơn, nhưng ngủ quá nhiều hay ngủ sai giờ đều ảnh hưởng đến sức khỏe. Ngủ đủ giấc là điều kiện quan trọng để cơ thể tái tạo năng lượng và tăng cường đề kháng.
Nguyên tắc giấc ngủ khỏe mạnh:
-
- Ngủ đủ 7–8 tiếng mỗi đêm
- Ngủ trước 23h để đồng bộ với chu trình phục hồi của gan, thận và não bộ
- Giữ phòng ngủ ấm áp, thông thoáng, không bật máy sưởi quá cao
Nếu bạn hay bị khó ngủ vào mùa đông, hãy thử:
-
- Uống một ly sữa ấm trước khi ngủ
- Tránh dùng điện thoại trước khi ngủ 30 phút
- Tập yoga nhẹ hoặc ngâm chân nước ấm
Chăm sóc da đúng cách để tránh khô nẻ
Da là cơ quan bị ảnh hưởng rõ rệt nhất trong mùa đông. Không khí lạnh và khô khiến lớp bảo vệ da suy yếu, dẫn đến mất nước, nứt nẻ, thậm chí viêm da.
Nguyên tắc chăm sóc da mùa lạnh:
-
- Dưỡng ẩm mỗi ngày, ngay sau khi tắm hoặc rửa mặt
- Dùng sữa rửa mặt dịu nhẹ, tránh tẩy rửa mạnh
- Hạn chế tắm nước quá nóng và thời gian tắm không quá lâu
- Dùng son dưỡng, kem tay, kem gót chân nếu thấy da bong tróc
Đừng quên chống nắng vào ban ngày, vì tia UVA vẫn hoạt động ngay cả khi trời không nắng – chúng là nguyên nhân gây lão hóa da âm thầm.
Giữ tinh thần tích cực – yếu tố quan trọng thường bị bỏ quên
Ánh sáng mặt trời mùa đông ít hơn khiến cơ thể sản sinh ít serotonin – hormone điều chỉnh tâm trạng. Nhiều người dễ rơi vào tình trạng uể oải, trầm cảm nhẹ (hay còn gọi là “winter blues”).
Mẹo để giữ tinh thần tích cực mùa lạnh:
-
- Dành thời gian đi bộ ngoài trời vào buổi sáng
- Giao tiếp nhiều hơn với gia đình, bạn bè
- Tham gia hoạt động yêu thích như đọc sách, vẽ, nghe nhạc
- Tránh xem tin tiêu cực hoặc sử dụng mạng xã hội quá nhiều
Giữ cho tinh thần vui vẻ, lạc quan chính là “vitamin” đặc biệt giúp bạn sống khỏe mùa đông từ bên trong.
Sống khỏe mùa đông không phải là điều quá khó khăn, chỉ cần bạn chủ động điều chỉnh thói quen sinh hoạt hàng ngày theo 7 nguyên tắc vừa chia sẻ. Từ việc giữ ấm đúng cách, ăn uống đủ chất, uống nước đều đặn, đến chăm sóc da và tinh thần, tất cả đều góp phần bảo vệ sức khỏe toàn diện cho bạn và cả gia đình.
Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhưng bền vững. Đừng để mùa đông trở thành nỗi lo về bệnh tật, uể oải và mệt mỏi. Khi bạn hiểu cơ thể và biết cách chăm sóc bản thân, mùa lạnh sẽ trở thành khoảng thời gian thư giãn, hồi phục và sống chất lượng hơn.
