“Tết năm nay ăn uống hơi thả phanh tí, chắc không sao đâu nhỉ? Mấy hôm nay thấy nặng đầu, chắc do thời tiết nồm ẩm thôi…”
Nếu bạn hoặc bố mẹ đang có những suy nghĩ này sau kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ vừa qua, thì xin hãy dừng lại một chút và đọc thật kỹ bài viết này.
Chúng ta vừa đi qua 7-10 ngày “thử thách” khắc nghiệt nhất trong năm đối với hệ tim mạch:
- Bánh chưng, dưa hành, thịt đông (Muối & Mỡ).
- Rượu bia chúc tụng (Cồn & Chất kích thích).
- Thức khuya, dậy muộn (Rối loạn nhịp sinh học).
- Và nguy hiểm nhất: Tâm lý “kiêng thuốc đầu năm” hoặc hay quên uống thuốc.
Hậu quả là gì? Ngay lúc này đây (giữa tháng 2), khi bạn quay lại làm việc, “kẻ giết người thầm lặng” mang tên Huyết Áp Cao đang âm thầm leo thang trong mạch máu của bạn. Nó giống như một quả bom nổ chậm, chỉ chờ một yếu tố kích thích nhỏ (như trời lạnh đột ngột, hay một cơn stress công việc) là có thể bùng nổ thành Đột quỵ hoặc Nhồi máu cơ tim.
Đừng để sự chủ quan sau Tết đánh cắp đi sức khỏe của cả năm. Hãy cùng ngồi lại, kiểm tra ngay huyết áp và bỏ túi 5 Nguyên tắc vàng để đưa chỉ số về mức an toàn ngay lập tức nhé!
Tại sao sau Tết lại là “Tuần lễ nguy hiểm” của người cao huyết áp?
Không phải ngẫu nhiên mà thống kê từ các khoa Cấp cứu cho thấy số ca tai biến mạch máu não thường tăng vọt từ 15-30% vào tháng Giêng. Đây là “điểm rơi” của sự cộng hưởng nhiều yếu tố:
“Cú sốc” Natri (Muối)
Bạn có biết một miếng bánh chưng ăn kèm dưa hành, cộng thêm bát canh măng và vài miếng giò lụa chứa bao nhiêu muối không?
Gấp 3-4 lần nhu cầu hàng ngày!
Muối (Natri) hút nước vào lòng mạch, làm tăng thể tích máu tuần hoàn. Với người bình thường, thận sẽ thải bớt ra. Nhưng với người cao huyết áp, mạch máu vốn đã xơ cứng, hẹp lại, nay lại phải chứa một lượng máu khổng lồ => Áp lực lên thành mạch tăng kịch trần.
Hiệu ứng “Rebound” (Tăng huyết áp dội ngược)
Rất nhiều người có thói quen nguy hiểm: Tự ý ngưng thuốc huyết áp mấy ngày Tết vì sợ “uống thuốc cả năm xui xẻo” hoặc đơn giản là… quên.
Khi ngừng thuốc đột ngột, huyết áp không chỉ tăng lại mức cũ mà còn có xu hướng tăng vọt cao hơn (Rebound Hypertension). Đây là nguyên nhân hàng đầu gây xuất huyết não những ngày đầu năm.
Thời tiết tháng 2 “đỏng đảnh”
Tháng 2/2026, miền Bắc vẫn còn những đợt không khí lạnh tăng cường.
Mạch máu gặp lạnh sẽ co lại (Vasoconstriction) để giữ nhiệt. Lòng mạch hẹp đi + Máu nhiều lên (do ăn mặn) = Công thức hoàn hảo cho một cơn tai biến.
Dấu hiệu “báo động đỏ”: Cơ thể đang gào thét, bạn có nghe thấy?
Cao huyết áp thường không có triệu chứng rõ ràng. Nhưng sau một đợt sinh hoạt xáo trộn như Tết, cơ thể sẽ phát tín hiệu mạnh mẽ hơn. Đừng lờ đi nếu bạn thấy:
- Đau đầu vùng chẩm (sau gáy): Cảm giác nặng trình trịch như có tảng đá đè lên, đau lan lên đỉnh đầu. Thường xuất hiện vào buổi sáng khi mới ngủ dậy.
- Hoa mắt, chóng mặt: Cảm giác nhà cửa đảo lộn, đứng không vững, nhìn mờ như có màn sương hoặc ruồi bay trước mắt.
- Hồi hộp, đánh trống ngực: Tim đập thình thịch dù đang ngồi nghỉ.
- Mặt đỏ bừng: Cảm giác nóng phừng phừng ở mặt, tai.
- Chảy máu cam: Đây là dấu hiệu áp lực mạch máu quá lớn làm vỡ các mao mạch mũi. Cần hạ áp khẩn cấp!
👉 Hành động ngay: Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào trên, hãy nằm nghỉ ngơi và ĐO HUYẾT ÁP NGAY LẬP TỨC.
Chiến lược “Hạ nhiệt” Huyết áp: 5 Điều cần làm ngay (Do’s)
Tết đã qua rồi, giờ là lúc thiết lập lại kỷ luật sắt để bảo vệ mạch máu.
✅ Điều 1: Quay lại lịch uống thuốc “như quân lệnh”
Đây là điều quan trọng nhất. Không có thảo dược hay món ăn nào thay thế được thuốc huyết áp kê đơn lúc này.
- Uống đúng giờ: Cài báo thức điện thoại. Uống đúng liều bác sĩ đã kê trước Tết.
- Tuyệt đối không: Tự ý tăng liều gấp đôi nếu thấy huyết áp cao (nguy cơ tụt huyết áp quá mức gây trụy mạch). Nếu huyết áp > 160/100 mmHg dù đã uống thuốc, hãy gọi bác sĩ ngay.
✅ Điều 2: Thực hiện chế độ ăn “Thải muối” (DASH Diet biến thể)
Trong 1-2 tuần tới, hãy ăn nhạt hết mức có thể để thận đào thải bớt lượng muối dư thừa tích tụ dịp Tết.
- Nói KHÔNG: Dưa cà muối, mắm tôm, mì tôm, đồ hộp, các loại giò chả còn thừa.
- Nói CÓ với Kali: Kali là “khắc tinh” của Natri. Ăn nhiều thực phẩm giàu Kali giúp hạ huyết áp tự nhiên: Chuối, Khoai tây, Rau bina (Cải bó xôi), Nước dừa, Cam.
✅ Điều 3: Uống nước để làm loãng máu
Máu sau Tết thường bị “đặc” (độ nhớt cao) do rượu bia và đường.
- Uống đủ 2-2.5 lít nước ấm/ngày.
- Mẹo: Một cốc nước ấm vào buổi sáng và một cốc trước khi đi ngủ là “thời điểm vàng” để phòng ngừa đột quỵ (làm loãng máu, ngăn cục máu đông).
✅ Điều 4: Vận động nhẹ nhàng (Đừng ham hố tập nặng)
Cơ thể đang ì ạch, mạch máu đang căng. Đừng lao ra công viên chạy bộ hùng hục khi trời còn rét.
- Hãy đi bộ nhanh, tập Yoga hoặc dưỡng sinh 30 phút/ngày.
- Lưu ý: Tránh tập thể dục quá sớm (trước 6h sáng) khi trời lạnh. Hãy đợi có ánh mặt trời hoặc tập trong nhà.
✅ Điều 5: Kiểm soát cảm xúc đầu năm
Đi làm lại, áp lực công việc, deadline dồn dập, hay chuyện tiền bạc sau Tết dễ làm bạn stress.
- Stress làm tiết ra Adrenaline gây co mạch và tăng nhịp tim.
- Hãy học cách hít thở sâu. Khi thấy căng thẳng, hãy hít sâu – thở chậm trong 5 phút. Động tác đơn giản này giúp ổn định hệ thần kinh thực vật và hạ huyết áp tức thì.
Những sai lầm “chết người” cần tránh tuyệt đối (Don’ts)
Trong nỗ lực muốn khỏe lại, nhiều người mắc sai lầm tai hại. Hãy tránh xa 3 cái bẫy này:
❌ Sai lầm 1: Xông hơi để “giải rượu, giải cảm”
Nhiều người thấy nặng đầu, mệt mỏi thì rủ nhau đi xông hơi, massage.
CẢNH BÁO: Với người cao huyết áp, nhiệt độ cao trong phòng xông hơi làm tim đập nhanh, mạch máu giãn nở đột ngột. Sau đó bước ra ngoài gặp lạnh lại co đột ngột. Sự thay đổi nhiệt độ này (Sốc nhiệt) là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ trong phòng tắm.
❌ Sai lầm 2: Tắm đêm hoặc tắm nước quá lạnh
Dù có bận rộn tiệc tùng đầu năm đến mấy, tuyệt đối không tắm sau 22h đêm. Nước lạnh làm co mạch ngoại vi, dồn máu về trung tâm, gây tăng huyết áp kịch phát (Hypertensive Crisis).
❌ Sai lầm 3: Dùng chung đơn thuốc của người khác
“Thấy ông hàng xóm uống thuốc này huyết áp ổn lắm, mình mượn uống thử”.
Cơ địa mỗi người khác nhau. Thuốc huyết áp có nhiều nhóm (lợi tiểu, chẹn canxi, ức chế men chuyển…). Uống sai nhóm thuốc có thể gây suy thận hoặc ho khan, phù nề, không hạ được áp.
Khi nào cần gọi cấp cứu 115?
Đừng chần chừ hay cố nằm nghỉ nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu của Cơn tăng huyết áp khẩn cấp hoặc Đột quỵ:
- Huyết áp tâm thu > 180 mmHg HOẶC Huyết áp tâm trương > 120 mmHg.
- Đau ngực dữ dội, khó thở.
- Méo miệng, nói ngọng, líu lưỡi.
- Yếu/liệt một bên tay chân.
- Mắt nhìn mờ đột ngột hoặc mất thị lực một bên.
- Nôn mửa dữ dội không rõ nguyên nhân.
Hãy là “Người gác cổng” thông thái
Tết là để vui, nhưng đừng để niềm vui ấy trở thành nỗi buồn vì sự chủ quan.
Với người bệnh cao huyết áp, “kỷ luật” chính là liều thuốc tốt nhất.
Ngay hôm nay, hãy lôi máy đo huyết áp ra, kiểm tra chỉ số của mình. Hãy uống viên thuốc đúng giờ, ăn bát cơm nhạt hơn một chút và đi ngủ sớm hơn một chút.
Chúc bạn luôn giữ được “cái đầu lạnh” và một “trái tim nóng” (nhưng huyết áp ổn định) nhé!
