Nhiều chị em đổ lỗi cho việc “có tuổi”, cho áp lực công việc. Nhưng thực ra, đằng sau những thay đổi đáng ghét đó là một “kẻ chủ mưu” thầm lặng: Sự suy giảm Nội tiết tố nữ (Estrogen).
Có bao giờ bạn tự nhìn mình trong gương và thầm hỏi: “Sao dạo này mình xuống sắc thế nhỉ?”. Làn da từng căng mướt giờ lốm đốm vết nám, vòng eo “bánh mì” không mời mà đến, và tệ nhất là cái tính khí “sáng nắng chiều mưa” khiến chồng con cũng phải dè chừng.
Nội tiết tố được ví như “nhựa sống”, là cội nguồn của sắc đẹp và sự quyến rũ của phái đẹp. Khi dòng nhựa sống này cạn dần, cơ thể chúng ta bắt đầu “biểu tình”. Vậy làm sao để nhận biết sớm và “cứu vãn” tình thế? Hãy cùng ngồi lại, pha một tách trà và bàn luận về vấn đề thầm kín này nhé!
Nội tiết tố nữ (Estrogen) – Nó quyền lực đến mức nào?
Trước khi đi vào dấu hiệu suy giảm, mình cần hiểu “nó” quan trọng ra sao.
Hệ trục vàng Não bộ – Tuyến yên – Buồng trứng sản sinh ra bộ ba nội tiết tố quan trọng, trong đó “ngôi sao sáng nhất” là Estrogen.
Estrogen không chỉ quyết định khả năng sinh sản, mà còn là “kiến trúc sư” tạo nên những đường cong mềm mại, làn da mịn màng và giọng nói thanh thót của phụ nữ. Nó giúp giữ nước dưới da, bảo vệ tim mạch, ngăn ngừa loãng xương và duy trì ham muốn tình dục.
Nói nôm na, khi Estrogen dồi dào, bạn như một đóa hoa đang thì nở rộ. Khi Estrogen suy giảm, đóa hoa ấy bắt đầu héo úa. Và đáng buồn là, quy luật lão hóa này không chừa một ai, thường bắt đầu nhen nhóm từ sau tuổi 30 và lao dốc không phanh ở giai đoạn tiền mãn kinh (40-50 tuổi).
7 Dấu hiệu “tố cáo” nội tiết tố của bạn đang chạm đáy
Cơ thể phụ nữ rất kỳ diệu, nó luôn phát ra tín hiệu cảnh báo. Chỉ là đôi khi chúng ta quá bận rộn mà phớt lờ nó thôi. Hãy kiểm tra xem bạn có đang gặp phải những triệu chứng này không nhé:
Làn da “xuống cấp” không phanh
Đây là dấu hiệu dễ thấy nhất. Estrogen giúp tổng hợp Collagen và duy trì độ ẩm. Khi thiếu hụt:
-
- Da trở nên khô, mỏng và kém đàn hồi.
- Nếp nhăn xuất hiện nhiều ở đuôi mắt, khóe miệng.
- Nám và tàn nhang: Đây là nỗi ám ảnh lớn nhất. Rối loạn nội tiết kích thích hắc sắc tố Melanin hoạt động mạnh, tạo nên những mảng nám chân sâu rất khó chữa.
“Khô hạn” và giảm ham muốn (Chuyện khó nói)
Đây là nguyên nhân hàng đầu gây rạn nứt tình cảm vợ chồng. Suy giảm nội tiết khiến âm đạo tiết ít dịch nhờn hơn, thành âm đạo mỏng đi.
-
- Hậu quả: Chị em cảm thấy đau rát khi “gần gũi”, sợ hãi chuyện chăn gối, dần dần dẫn đến lãnh cảm. Đừng trách bản thân, đây là lỗi của hormone đấy!
Rối loạn kinh nguyệt
Chu kỳ kinh nguyệt là tấm gương phản chiếu sức khỏe nội tiết. Nếu bỗng nhiên chu kỳ của bạn ngắn lại hoặc dài ra bất thường, lượng máu kinh quá ít hoặc quá nhiều, màu sắc thay đổi… thì chắc chắn buồng trứng đang “mệt mỏi”.
Bốc hỏa (Hot flashes) và Đổ mồ hôi đêm
Bạn đang ngồi bình thường bỗng thấy một luồng nóng ran bốc từ ngực lên mặt, tim đập nhanh, vã mồ hôi đầm đìa dù trời đang mát? Đó là cơn bốc hỏa – “đặc sản” của phụ nữ tiền mãn kinh. Cảm giác này cực kỳ khó chịu và có thể khiến bạn mất ngủ triền miên.
Tâm lý bất ổn: “Sư tử Hà Đông” trỗi dậy
Bạn dễ cáu gắt vô cớ, hay lo âu, buồn tủi, thậm chí là trầm cảm nhẹ? Sự sụt giảm hormone ảnh hưởng trực tiếp đến Serotonin (hormone hạnh phúc) trong não bộ. Vì vậy, đừng quá khắt khe với chính mình, hãy hiểu rằng cơ thể đang trải qua giai đoạn khó khăn.
Vóc dáng mất kiểm soát
“Hít không khí thôi cũng béo” là có thật. Thiếu Estrogen khiến cơ thể dễ tích mỡ hơn, đặc biệt là ở vùng bụng, mông và đùi, trong khi cơ bắp lại lỏng lẻo đi.
Các vấn đề sức khỏe khác
-
- Loãng xương: Đau nhức xương khớp, dễ gãy xương.
- Tim mạch: Tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, huyết áp cao.
- Mất ngủ: Ngủ không sâu giấc, hay tỉnh dậy giữa đêm.
Tại sao chúng ta lại bị suy giảm nội tiết?
Ngoài yếu tố Tuổi tác (lão hóa tự nhiên) mà ai cũng phải trải qua, thì cuộc sống hiện đại đang khiến tình trạng này “trẻ hóa” đáng báo động:
-
- Căng thẳng (Stress): Kẻ thù số 1. Khi bạn stress, cơ thể sản xuất Cortisol, làm ức chế buồng trứng sản sinh Estrogen.
- Sau sinh: Sau khi sinh nở, Estrogen tụt giảm đột ngột để nhường chỗ cho Prolactin (hormone tiết sữa), gây ra tình trạng rụng tóc, khô hạn sau sinh.
- Chế độ ăn kiêng khem quá mức: Thiếu chất béo tốt (nguyên liệu tổng hợp hormone) khiến buồng trứng ngưng hoạt động.
- Thức khuya: Thời gian từ 23h – 3h sáng là lúc hệ nội tiết tái tạo. Thức khuya triền miên là bạn đang tự tay phá hủy nhan sắc của mình.
- Phẫu thuật: Những người phải cắt bỏ buồng trứng sẽ bị sụt giảm nội tiết ngay lập tức (mãn kinh do phẫu thuật).
Giải pháp: Làm sao để “hồi xuân” an toàn và hiệu quả?
Đừng quá lo lắng! Chúng ta không thể chống lại quy luật lão hóa, nhưng hoàn toàn có thể làm chậm nó và sống chung với nó một cách nhẹ nhàng hơn. Dưới đây là những cách cân bằng nội tiết “chuẩn chỉnh”:
Dinh dưỡng: Ăn gì để bổ sung Estrogen tự nhiên?
Thiên nhiên ban tặng cho chúng ta rất nhiều thực phẩm chứa Phytoestrogen (Estrogen thực vật). Hãy thêm chúng vào thực đơn hàng ngày:
-
- Đậu nành và các chế phẩm (Đậu phụ, sữa đậu nành): Đây là “vua” của thực phẩm nội tiết nhờ chứa Isoflavones dồi dào.
- Hạt lanh, hạt mè: Chứa nhiều Lignans giúp cân bằng hormone.
- Rau họ cải (Súp lơ, cải xoăn): Giúp chuyển hóa Estrogen xấu và tăng cường Estrogen tốt.
- Cá hồi, cá biển: Giàu Omega-3, giúp giảm viêm và cân bằng tâm trạng.
- Quả bơ: Chứa chất béo lành mạnh và kích thích sản sinh hormone nữ.
Lối sống: “Yêu chiều” bản thân hơn
-
- Ngủ đủ giấc: Hãy cố gắng đi ngủ trước 11h đêm. Giấc ngủ là liều thuốc tiên miễn phí và hiệu quả nhất.
- Tập thể dục vừa sức: Yoga và Thiền là hai bộ môn tuyệt vời nhất cho nội tiết tố. Các động tác vặn mình, thở bụng giúp kích thích buồng trứng và tuyến yên hoạt động tốt hơn.
- Giữ cân nặng ổn định: Đừng để quá béo hoặc quá gầy. Mô mỡ cũng là nơi sản xuất một lượng nhỏ Estrogen đấy.
Sử dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe (Thảo dược)
Nếu chế độ ăn là chưa đủ, bạn có thể tìm đến các loại thảo dược đã được khoa học chứng minh công dụng:
-
- Tinh dầu hoa anh thảo (Evening Primrose Oil): Rất tốt cho việc giảm đau bụng kinh, căng tức ngực và cân bằng tâm sinh lý.
- Sâm tố nữ (Pueraria Mirifica): Một loại thảo dược nổi tiếng (đặc biệt ở Thái Lan và Việt Nam) với khả năng bổ sung Estrogen thực vật mạnh gấp nhiều lần mầm đậu nành, giúp cải thiện vòng 1 và giảm khô hạn nhanh chóng.
- Black Cohosh (Thiên ma): Chuyên trị các cơn bốc hỏa và đổ mồ hôi đêm.
Lưu ý: Khi chọn sản phẩm bổ sung, hãy chọn thương hiệu uy tín, có nguồn gốc rõ ràng và kiên trì sử dụng từ 3 tháng trở lên để thấy hiệu quả.
Liệu pháp thay thế hormone (HRT) – Cần cẩn trọng!
Trong trường hợp thiếu hụt nghiêm trọng gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống, bác sĩ có thể kê đơn thuốc bổ sung hormone tổng hợp. Tuy nhiên, phương pháp này là “con dao hai lưỡi”, có thể tăng nguy cơ ung thư vú hoặc đột quỵ nếu dùng sai cách. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc tây uống mà không có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Suy giảm nội tiết tố nữ không phải là bệnh, nó là một hành trình tự nhiên mà người phụ nữ nào cũng phải bước qua. Thay vì lo lắng, buồn phiền, hãy coi đây là lúc để chúng ta sống chậm lại và lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn.
